Bạn đã từng thấy một hệ thống kệ kho cao hàng chục mét, nhưng gần như không có xe nâng chạy trong kho?
Hàng hóa vẫn được đưa vào đúng vị trí, lấy ra đúng thời điểm và tồn kho được cập nhật tự động. Đó chính là cách hệ thống ASRS đang dần thay đổi cách vận hành kho hàng hiện đại.
Vậy ASRS là gì? Có những loại AS/RS nào? khi nào doanh nghiệp nên đầu tư kệ tự động AS/RS? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn giải đáp được những thắc mắc trên.
ASRS là gì?
AS/RS (Automated Storage and Retrieval System) là hệ thống lưu trữ và truy xuất hàng hóa tự động. Hệ thống kết hợp giá kệ, thiết bị tự động như Stacker Crane, Shuttle hoặc MiniLoad cùng WMS/WCS để tự động đưa hàng vào vị trí lưu trữ và lấy hàng ra theo yêu cầu.
Khác với kệ kho truyền thống, trong đó xe nâng và nhân công trực tiếp thực hiện phần lớn thao tác nhập xuất pallet, AS/RS có thể tự động hóa một phần hoặc gần như toàn bộ quá trình lưu trữ, truy xuất và vận chuyển hàng hóa trong kho.
Hệ thống ASRS gồm những thành phần nào?
Một hệ thống AS/RS điển hình có thể bao gồm:
- Hệ thống kệ chứa hàng (racking) được thiết kế cho tự động hóa.
- Thiết bị lưu trữ và truy xuất như Cần trục nâng hạ (Stacker Crane), xe con (Shuttle) hoặc robot di chuyển để đưa hàng vào hoặc lấy hàng ra từ các ô kệ.
- Hệ thống băng tải (Conveyor) để vận chuyển hàng giữa các khu vực.
- WCS/WMS để quản lý và điều phối hàng trong kho.
Khi có yêu cầu nhập hoặc xuất, hệ thống sẽ tiếp nhận lệnh, xác định vị trí hoặc đích đến phù hợp và điều phối các thiết bị thực hiện. Nhờ đó, hàng hóa có thể được lưu trữ và truy xuất tự động mà không cần xe nâng trực tiếp đi vào từng vị trí kệ.
AS/RS hoạt động như thế nào?
Về cơ bản, AS/RS hoạt động dựa trên sự kết hợp giữa phần mềm quản lý kho và các thiết bị tự động để thực hiện toàn bộ hoặc một phần quy trình nhập – lưu trữ – truy xuất hàng hóa. Khi pallet hoặc thùng hàng được đưa vào hệ thống, thông tin về mã hàng, số lượng, kích thước, trọng lượng hoặc lô hàng sẽ được ghi nhận.
Hệ thống WMS sẽ xác định vị trí lưu trữ phù hợp dựa trên các nguyên tắc như FIFO, FEFO, loại hàng hoặc tần suất xuất nhập, sau đó gửi lệnh đến hệ thống điều khiển WCS điều phối các thiết bị như Stacker Crane, Shuttle, Conveyor, robot đưa hàng đến đúng vị trí trong kệ kho.
Khi có yêu cầu xuất hàng, quy trình được thực hiện ngược lại: hệ thống xác định vị trí pallet, thiết bị tự động đến lấy hàng và đưa về khu vực xuất hoặc khu vực tiếp theo theo đúng luồng vận hành.
Xem mô hình vận hành nhà kho tự động ASRS qua video minh hoạ dưới đây:
Các loại AS/RS phổ biến hiện nay
Tùy theo loại hàng hóa, tải trọng, số lượng pallet, số lượng SKU, chiều sâu lưu trữ và yêu cầu về tốc độ xuất nhập, hệ thống ASRS có thể được thiết kế theo nhiều loại khác nhau.
- Đối với ASRS cho pallet, các loại phổ biến gồm ASRS Single Deep, ASRS Double Deep và ASRS Multi Deep.
- Đối với hàng hóa dạng thùng, khay hoặc linh kiện nhỏ, doanh nghiệp có thể sử dụng MiniLoad ASRS.
1. ASRS Single Deep – Truy xuất trực tiếp từng pallet
ASRS Single Deep là loại hệ thống kệ tự động sử dụng Stacker Crane (cẩu trục) để lưu trữ và truy xuất pallet tại từng vị trí độc lập. Mỗi pallet nằm ở một vị trí cố định theo chiều sâu của kệ, vì vậy thiết bị có thể tiếp cận trực tiếp từng pallet mà không cần di chuyển pallet khác.
Đây là loại phù hợp khi doanh nghiệp có nhiều mã hàng SKU, cần tốc độ nhập xuất cao.
Một ưu điểm lớn của Single Deep là khả năng kiểm soát vị trí hàng hóa rõ ràng. Khi kết hợp với phần mềm WMS, hệ thống có thể quản lý một lượng lớn vị trí pallet theo SKU.
ASRS Single Deep phù hợp với: kho thành phẩm, kho nguyên liệu, trung tâm logistics, nhà máy sản xuất và những kho có SKU đa dạng.
2. ASRS Double Deep – Tăng mật độ lưu trữ
Nếu Single Deep ưu tiên khả năng truy cập trực tiếp, ASRS Double Deep tập trung nhiều hơn đến việc tăng mật độ lưu trữ.
Với loại này, kệ được bố trí 2 pallet theo chiều sâu. Stacker Crane sử dụng càng telescopic mở rộng để tiếp cận pallet ở cả vị trí sâu thứ nhất và thứ hai. Việc tăng số pallet theo chiều sâu giúp giảm nhu cầu về số lượng lối đi, từ đó tăng số lượng pallet có thể lưu trữ trên cùng diện tích nhà kho.
ASRS Double Deep đặc biệt phù hợp khi:
- Số lượng pallet/SKU tương đối lớn.
- Không cần truy xuất tất cả pallet với tần suất như nhau.
- Doanh nghiệp muốn tăng sức chứa.
- Mặt bằng kho có giới hạn.
- Vẫn cần duy trì mức độ tự động hóa cao.
3. ASRS Multi Deep – Mật độ lưu trữ cao nhất
Khi nhu cầu lưu trữ tăng lên và doanh nghiệp muốn tận dụng tối đa diện tích kho, ASRS Multi Deep là một lựa chọn toàn diện nhất. Thay vì chỉ lưu trữ 1 hoặc 2 pallet theo chiều sâu, Multi Deep cho phép lưu trữ nhiều pallet chiều sâu trở lên trong cùng một dãy, tùy thiết kế.
Để thực hiện việc này, hệ thống sẽ kết hợp Stacker Crane vận chuyển pallet và shuttle đảm nhiệm việc đưa pallet vào hoặc lấy pallet ra ở các vị trí sâu bên trong từng làn.
Ngoài ASRS sử dụng Stacker Crane, kho tự động còn có thể được thiết kế theo kiến trúc Four-Way Shuttle kết hợp thang nâng, cho phép robot phục vụ nhiều làn kệ và nhiều tầng.
Điểm mạnh của Multi Deep là giảm tối đa số lượng lối vào và tăng mật độ pallet trên diện tích sàn. Tuy nhiên, khi tăng chiều sâu lưu trữ, bài toán thiết kế cũng phức tạp hơn. Do đó, Multi Deep thường phù hợp hơn với những kho có số lượng pallet lớn và cơ cấu hàng hóa tương đối phù hợp với lưu trữ mật độ cao.
4. MiniLoad ASRS – dành cho hàng hoá dạng thùng và linh kiện
Không phải hệ thống AS/RS nào cũng được thiết kế cho pallet. MiniLoad ASRS được thiết kế dành cho các hàng hoá như thùng carton, tote, khay hoặc linh kiện.
Thay vì sử dụng Stacker Crane pallet để xử lý từng pallet, hệ thống MiniLoad ASRS sử dụng Stacker Crane hoặc thiết bị truy xuất chuyên dụng để tự động lưu trữ và truy xuất tote, khay hoặc thùng hàng.
Đây là giải pháp đặc biệt phù hợp với mô hình GTP (Goods-to-Person), trong đó hệ thống tự động đưa hàng đến vị trí nhân viên thay vì nhân viên phải đi tìm hàng trong kho.
Ưu điểm và hạn chế của hệ thống ASRS
Ưu điểm
- Tận dụng chiều cao kho.
- Tăng mật độ lưu trữ.
- Tự động hóa nhập – xuất.
- Giảm phụ thuộc nhân công và xe nâng.
- Quản lý vị trí hàng hóa chính xác.
- Phù hợp kho lạnh và môi trường khó vận hành thủ công.
Hạn chế
- Chi phí đầu tư ban đầu cao.
- Cần thiết kế đồng bộ từ layout, kệ, thiết bị đến phần mềm.
- Yêu cầu bảo trì kỹ thuật.
- Hiệu quả phụ thuộc SKU, pallet và quy trình vận hành.
- Việc mở rộng/thay đổi layout cần được tính từ giai đoạn thiết kế.
Khi nào doanh nghiệp nên đầu tư kệ tự động AS/RS?
Không phải kho hàng nào cũng cần đầu tư ASRS. Doanh nghiệp nên xem xét dựa trên quy mô kho, nhu cầu lưu trữ, lưu lượng nhập xuất và mức độ tự động hóa mong muốn.
| Nhu cầu | AS/RS mang lại gì? |
|---|---|
| Kho có sức chứa lớn | Tăng số lượng pallet lưu trữ trên cùng diện tích |
| Diện tích kho hạn chế | Tận dụng chiều cao để tối ưu không gian |
| Nhập – xuất hàng liên tục | Tự động hóa quá trình lưu trữ và truy xuất |
| Muốn giảm phụ thuộc vào xe nâng và nhân công | Giảm các thao tác vận hành thủ công |
| Cần quản lý tồn kho chính xác | Kết hợp WMS/WCS để quản lý vị trí và dòng hàng |
| Kho lạnh có chi phí vận hành cao | Tăng mật độ lưu trữ, hạn chế thời gian con người làm việc trong kho |
| Xây dựng kho tự động mới | Dễ đồng bộ kệ, robot, conveyor và phần mềm ngay từ đầu |
Tuy nhiên, không phải kho càng lớn thì càng cần AS/RS. Nếu kho có quy mô nhỏ, lưu lượng nhập – xuất thấp hoặc chỉ cần tăng mật độ lưu trữ, Radio Shuttle có thể là lựa chọn kinh tế hơn.
Giải pháp kệ Radio Shuttle bán tự động
Câu hỏi thường gặp
- AS/RS là gì?
AS/RS (Automated Storage and Retrieval System) là hệ thống lưu trữ và truy xuất hàng hóa tự động, sử dụng các thiết bị như Stacker Crane, Shuttle hoặc robot kết hợp với WMS/WCS để tự động đưa hàng vào và lấy hàng ra khỏi vị trí lưu trữ.
- AS/RS có phải là kệ tự động không?
Có thể gọi AS/RS là kệ tự động, nhưng chính xác hơn, AS/RS là một hệ thống tự động hóa hoàn chỉnh, bao gồm kệ, thiết bị lưu trữ – truy xuất, conveyor và hệ thống điều khiển.
- AS/RS có phù hợp với kho lạnh không?
Có. AS/RS có thể giúp tăng mật độ lưu trữ, tận dụng chiều cao kho và giảm số lượng thao tác cần thực hiện trực tiếp trong môi trường nhiệt độ thấp.
- AS/RS có đắt không?
Chi phí đầu tư AS/RS thường cao hơn kệ truyền thống vì bao gồm kệ, robot/thiết bị tự động, conveyor, hệ thống điều khiển và phần mềm. Tuy nhiên, cần đánh giá thêm chi phí vận hành, nhân công, mặt bằng và hiệu quả lâu dài thay vì chỉ nhìn vào chi phí đầu tư ban đầu.
Mong những thông tin trên sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về công nghệ AS/RS và giải pháp kệ tự động trong kho hàng hiện đại. Hy vọng bài viết mang đến những kiến thức hữu ích để doanh nghiệp có thêm cơ sở khi lựa chọn giải pháp phù hợp.
Tuy nhiên, mỗi kho hàng sẽ có một bài toán khác nhau. Để lựa chọn đúng giữa ASRS Single Deep, Double Deep, Multi Deep, MiniLoad, Stacker Crane hay Shuttle, doanh nghiệp cần dựa trên thực tế về diện tích kho, chiều cao, số lượng pallet, SKU và lưu lượng nhập – xuất.
Nếu doanh nghiệp đang muốn tự động hóa kho hoặc cần đánh giá khả năng triển khai ASRS, hãy liên hệ CKV Automation để được tư vấn và khảo sát thực tế.
- Đặt lịch khảo sát kho: Chat Zalo với CKV Automation
- Gọi ngay hotline: 1800 28 22 88
- Email: contact@cokhiviet.com.vn











